THEMA

HET BOEMERANGEFFECT VAN INSTRUMENTALISME EN OVERKILL

Vervroegde uittreding

Een voorbeeld van het boemerangeffect op de fiscus is de regeling vervroegde uittreding (RVU). De RVU moet het vervroegd uittreden van oudere werknemers ontmoedigen. Dat gaat door middel van een eindheffing van 52% bij de werkgever als de uitkeringen bedoeld zijn ter overbrugging of aanvulling van het inkomen van de werknemer tot aan de pensioendatum. Goedbedoeld fiscaal instrumentalisme dus. Het is al jaren de gewoonte bij de Belastingdienst om bij slecht presteren een rookgordijn op te werpen in de vorm van een reorganisatietraject. In de afgelopen jaren volgden de reorganisaties elkaar in rap tempo op, met als laatste ‘klapper’ de zogenoemde ‘Investeringsagenda’. Een mooi woord voor een giga-ontslagronde.

Uitstroomregeling

Ook heel mooi in dit verband is ‘VanWerkNaarWerkbeleid’, waarbij werknemers met zachte drang naar de uitgang worden geleid: uw jas ligt reeds op straat. Maar bij de uitstroomregeling die de Belastingdienst heeft bedacht, wordt de fiscus zelf geconfronteerd met de eindheffing, omdat het onbedoelde neveneffect van de regeling is dat vooral oudere werknemers er gebruik van maken. Die boete moet de Belastingdienst nu aan zichzelf opleggen. Vestzak-broekzak, zou mijn vader gezegd hebben, maar dit terzijde.

Informatiebeschikking

Een goedbedoelde regeling die vooral de belastingplichtige blauwe plekken bezorgt, is de informatiebeschikking. Indertijd wilde de Tweede Kamer een vorm van rechtsbescherming creëren tegen al te opdringerige vragen van de fiscus. Die is er gekomen, maar het effect daarvan is volledig averechts. Weliswaar kan de belastingplichtige in bezwaar en beroep komen tegen een verzoek om informatie, maar wordt hij zelden in het gelijk gesteld. Daarnaast kan de fiscus een kortgedingprocedure starten. Dat staat in de wet. Hoewel dat niet nodig was, want op grond van de tweewegenleer kon de fiscus dat toch al. Nu kan een kort geding doorgaans alleen worden aangespannen als de eiser een spoedeisend belang heeft. Maar de fiscus lijkt dat te zijn vergeten, en de Hoge Raad heeft daarop niet ingegrepen: een kortgedingprocedure kan op elk moment worden opgestart. Wég rechtsbescherming dus. De politiek zou er verstandig aan doen dit onderwerp nog eens tegen het licht te houden.

Wet DBA

En dan is er de DBA, die zowel de fiscus als zzp’ers hoofdpijn bezorgt. Goedbedoeld, ter eenvoudige beantwoording van de vraag of al dan niet sprake is van een arbeidsverhouding tussen opdrachtgever en opdrachtnemer. Maar zowel de fiscus als de belastingplichtigen maken overuren als het gaat om de uitvoering. Wie als jurist de handleiding leest die op de website van de Belastingdienst staat, raakt al snel de draad kwijt, laat staan de gemiddelde ondernemer die daar allemaal geen tijd voor heeft, meneer. De ‘modelovereenkomsten’ van de fiscus bevatten fouten, en van de voorgelegde overeenkomsten wordt het overgrote deel ‘afgekeurd’. Dit alles schept een grote rechtsonzekerheid, en dat was nu juist niet de bedoeling. *Deze column is eerder gepubliceerd in Fiscaal Advies nr. 6

Seminar Wet DBA

Op 13 december organiseert Nextens Academy het seminar Wet DBA. Tijdens dit seminar zetten experts vanuit arbeidsrecht, fiscaal recht en sociale zekerheid alle feiten voor u op een rij. Daarnaast brengen we u op de hoogte van de laatste ontwikkelingen rondom de wet DBA: welke maatregelen gaat Wiebes nemen en waar moeten we rekening mee houden. Tot slot bespreken we wanneer er sprake is van een dienstbetrekking en we de schadeloosstellingsbepaling.