THEMA

TOCH NOG VEEL ONDUIDELIJK OVER DE WKR

Basisbeginselen niet bekend

De vrees van de sprekers dat er vijf jaar na de invoering van de werkkostenregeling (WKR) niet veel meer te vertellen is, blijkt ongegrond. De dertig aanwezigen in een zaal van het Beatrixgebouw, variërend van fiscalisten, salarisadministrateurs en financiële medewerkers, zitten vol vragen. Stan Rethans, voorzitter Kennisgroep CAO Ministerie van Financiën en Belastingdienst, die de dag op persoonlijke titel spreekt, valt het op dat het voornamelijk basale vragen zijn. ‘Mijn voornaamste doel was om deze mensen het systeem van de WKR door te laten krijgen, zodat ze op ieder moment ten aanzien van elke kostenpost kunnen bedenken in welke categorie het hoort. Is het nihilwaardering, zijn het intermediaire kosten, is het überhaupt loon? Bij de kwalificatie van de kostenposten gaat het bij een aantal deelnemers fout en dat levert problemen op binnen de werkkostenregeling.’

WKR vorig jaar pas verplicht

Maar, als je je bedenkt dat de WKR pas in 2015 voor alle werkgevers verplicht is geworden, is het eigenlijk niet zo vreemd dat er nog veel vragen zijn. Een enquête onder de doelgroep bevestigt dit beeld: in 2011 was 7,4% van de bedrijven overgegaan op de WKR. De laatste 70,4% ging pas over in 2015. Door de overgangsregeling was van drie jaar en doordat de regeling steeds werd uitgesteld, hoopten de meeste administrateurs dat de WKR een stille dood zou sterven. Nu het toch is doorgezet, blijkt dat 80% vindt dat de administratie ingewikkelder is geworden.

WKR is een simpele rebus

Volgens Marco Hennekam, kennismanager Wet & Regelgeving bij ADP, is het helemaal niet ingewikkelder geworden. ‘De WKR is een simpele rebus. Als je de rebus snapt en bijvoorbeeld de beslishulp WKR van ADP volgt, kan het niet misgaan. Maar, een groot deel is ook communicatie. Weet iedereen in de organisatie wat hij moet doen? Vroeger stonden er Chinese muren tussen de afdeling HR, de salarisadministratie en de financiële afdeling. Ze zagen elkaar misschien zelfs nooit! Laat staan dat ze tegen elkaar praatten. Dat moet nu wel. Je moet van elkaar weten wat je waar moet boeken. Of de financiële administratie is leidend, óf de salarisadministratie.

Bron: ADP

Bron: ADP

Wijzigingen WKR

Aleid Langevoord, tevens auteur van de Loon Almanak, gaat nog even terug naar het begin. ‘Wat is er nu concreet gewijzigd in de WKR?’

  • Loonbegrip is aangepast en uitgebreid.
  • Vrijstellingen zijn vervallen. Sommige zijn weer teruggekomen bij de werkgever.
  • Er zijn nieuwe regels voor waardering loon in natura.
  • Vergoedingen en verstrekkingen kunnen als eindheffingsloon worden aangewezen:
    • gericht vrijgesteld bij de werkgever;
    • bij al het overige: 1,2% van de loonsom is vrijgesteld, het meerdere wordt bij de werkgever belast.

Rethans geeft toe dat de administratie er niet eenvoudiger op is geworden, wat de WKR wel teweeg had moeten brengen. ‘We leven in een poldermodel. Allerlei belangengroepen krijgen een zegje en zo wordt eenvoudige wetgeving ingewikkelder.’

Witte of groene tabel

Het is eigenlijk een allround begrip uit de loonbelasting: loon uit tegenwoordige arbeid en loon uit vroegere arbeid, de witte en groene tabellen. Om te bepalen of iets in de WKR valt, wordt het verschil tussen beide begrippen opeens heel belangrijk. Langevoord geeft een voorbeeld: je zet iemand op non-actief, maar hij is nog wel officieel in dienst voor zes maanden. Jullie gaan niet als goede vrienden uit elkaar, dus je zegt dat hij de komende zes maanden niet meer hoeft te komen. Hij geniet dan in die periode loon uit vroegere dienstbetrekking want, de vergoeding die hij krijgt is niet meer de rechtstreekse tegenprestatie voor verrichte arbeid. Dit heeft als gevolg dat de WKR niet op dit loon kan worden toegepast en dus de vrijstellingen ook niet. ‘Dan laat je hem gewoon op de laatste werkdag na die zes maanden zijn sleutel inleveren’, zegt een dame uit de zaal. ‘Je moet er dan wel bij zeggen dat hij oproepbaar moet blijven in die zes maanden’, vult iemand anders aan. Dit is niet volgens de regeltjes, dus staat Rethans op. ‘Kun je doen’, zegt hij, ‘maar, als hij nooit is opgeroepen in die zes maanden, dan blijft de groene tabel van toepassing. Je kunt dan alsnog niks aanwijzen.’ Hennekam, die meer van de praktische uitvoering is dan van de regeltjes, staat nu ook op. ‘Stan [Rethans], doe even je oren dicht.’ De discussie wordt meteen weer wat luchtiger en de aanwezigen schieten in de lach. ‘Hoe vaak komt de Belastingdienst langs om te controleren of iemand zes maanden aanwezig is geweest? En als ze komen, laat je hem natuurlijk niet over de afdeling lopen. Je geeft hem koffie, zet hem in een kantoortje en geeft aan dat als er kopietjes moeten worden gemaakt, dat via jou gaat.’ Het levert hem nog meer gelach op. ‘Het laatste wat je moet hebben is de inspecteur op de financiële afdeling en dat mensen ineens hun verhaal kwijt willen. “Ik heb het ze gezegd, maar ze luisteren niet… Oh, de directie was op de hoogte? Dat is dan 50% boete.” Behoed jezelf er voor’, is het advies van Hennekam. Rethans zit te grijzen op z’n stoel: ‘Zo leer ik ook nog wat vandaag.’

Uitzondering

Maar ook Rethans geeft toe dat de non-actiefstelling een discussiepunt is. ‘Er wordt nog over nagedacht, maar die molens gaan langzaam.’ Toch heeft het al iets opgeleverd: als er nog een betaling is wat onder loon  uit tegenwoordige arbeid valt, bijvoorbeeld de betaling van het vakantiegeld in de laatste maand, dan kunnen de vrijstellingen daarop nog meeliften.

Noodzakelijkheidscriterium

Het noodzakelijkheidscriterium is één van de gerichte vrijstellingen. Rethans legt de historie van het criterium uit. ‘De discussie kwam nadat werkgevers iPads gaven aan werknemers. De iPad staat niet in de wetgeving, dus valt het dan onder een telefoon of een pc, wat wel in de wet wordt genoemd. De bewijslast was lastig. Hoe ga je met een iPad bewijzen dat hij voor 90% zakelijk wordt gebruikt? Als antwoord hierop kwam het noodzakelijkheidscriterium, wat eigenlijk een probeersel was.’ Hij legt uit dat de vrijstelling zowel noodzakelijk als gebruikelijk moet zijn. ‘In de oude wettelijke sfeer is het voordeel wat je er privé van geniet van belang. Dat is met dit criterium losgelaten.’ Uitgangspunt van de Belastingdienst is nu dat als de werkgever het aan de werknemer geeft omdat hij het nodig heeft voor zijn werk, dan gaan ze daarmee akkoord. Ook als de werknemer er privé voordeel van heeft. ‘Maar, als de werkgever het noodzakelijk vindt, dan moet hij het ook zelf volledig betalen. Dat mag hij niet verhalen bij de werknemer. Het zogenaamde cafetariseren is niet toegestaan’, zegt Rethans. Hoe ver mag dat gaan, vragen verschillende mensen uit de zaal. ‘Wat nu als ze hele dure telefoons willen hebben?’ Rethans: ‘De werkgever zet de norm neer; specificaties van het “ding”, de hoogte van de kosten, enz. Als de werkgever het maar vastlegt. Als de werknemer dan toch een duurder toestel wil dan de vastgestelde norm, dan mag de werkgever die extra kosten wel verhalen bij de werknemer.’

Veel opgehelderd

Er is na de Verdiepingsdag veel helder geworden, zeggen zowel de sprekers als de toehoorders. ‘Het was heel interessant’, zegt Linda Arbouw, administrateur. ‘Er kwamen antwoorden voorbij op dingen die ik echt niet wist. Met goede praktijkvoorbeelden wordt het geen stoffig verhaal.’ Ook Jacco Borger, commercieel directeur van Bedrijfsfitness Nederland, vond het een informatieve dag. ‘Het was voor mijn algemene kennisvorming goed. Ik was al redelijk bekend met de WKR, maar er waren toch nog dingen die nu beter werden uitgewerkt. Fijn dat het interactief was met veel ruimte voor vragen.’ Rethans was overwegend positief. ‘Er is inderdaad veel opgehelderd, maar toch zie je dat het kennisniveau nog heel wankel is. Op het moment dat je het uitlegt, heb je het idee dat ze het begrijpen. Maar, als er op het eind van de dag een casus komt waarbij alles nog eens wordt doorlopen, dan merk ik toch dat een aantal deelnemers er niet helemaal uitkomen.’

Nextens Academy

Nextens Academy organiseert regelmatig seminars of verdiepingsdagen over verschillende onderwerpen die betrekking hebben op uw vakgebied. Wilt u ook ergens over bijgepraat worden? Kijk op de Nextens Academy pagina voor het actuele aanbod.