THEMA

BEDRIJFSLEVEN NIET EENS MET VOORSTEL CPB VOOR STRENGERE EISEN WBSO

Bevindingen CPB

Bedrijven innoveren meer als er hogere eisen worden gesteld aan belastingvoordelen voor research and development (r&d) dan nu het geval is. Extra leningen voor innovatieve projecten en startende ondernemingen zorgen voor meer innovatie dan intensivering van fiscaal beleid. Daarnaast maakt de overheid relatief weinig gebruik van aanbestedingen en prijsvragen om het vinden van oplossingen voor maatschappelijke uitdagingen te stimuleren. Dit zijn drie belangrijke bevindingen uit het CPB boek Kansrijk innovatiebeleid dat donderdag is gepubliceerd.

WBSO levert geen extra r&d op

Verder schrijft het CPB dat leningen en participaties, zoals het Innovatiekrediet en het SEED Capital fonds, meer innovatie oplevert dan fiscale regelingen, omdat zij hogere eisen stellen aan innovativiteit. Daarentegen blijkt uit empirische studies dat intensivering van de grootse fiscale regeling, de Wet Bevordering Speurwerk en Onderzoek (WBSO), niet veel extra r&d meer oplevert. Belastingvoordelen voor r&d werken sterker indien striktere eisen worden gesteld, volgens het CPB. Momenteel komt onderzoek dat nieuw is voor het bedrijf zelf al voor subsidie in aanmerking. Het is echter effectiever om belastingvoordelen te richten op onderzoek dat ‘nieuw is voor de wereld’, net als in veel andere landen de praktijk is. Zo wordt duplicering van onderzoek voorkomen, aldus het CPB.

Innovatief onderzoek per definitie onzeker

MKB Nederland en VNO-NCW zijn het daar niet mee eens. ‘Ondernemers zijn niet geholpen met strengere eisen voor belastingvoordelen voor r&d.’ Volgens de organisaties ziet het CPB hiermee niet alleen over het hoofd dat de WBSO beoogt r&d te stimuleren, de uitkomst van dit risicovol en innovatief onderzoek is per definitie uitermate onzeker. Dezelfde onderzoeksvragen kunnen dus ook tot andere oplossingen leiden. Volgens hen levert dat juist innovatie op.

Bureaucratische rompslomp

De kracht van de WBSO, zeggen MKB Nederland en VNO-NCW, is de laagdrempeligheid en toegankelijkheid voor het mkb. Bij elke aanvraag een oordeel vragen naar de stand van technologie in de wereld, zoals het CPB voorstelt, levert een enorme bureaucratische rompslomp op. En vraagt wel heel veel kennis van bedrijven en overheid. Bovendien zullen de uitvoeringskosten aan zowel publieke als private zijde enorm stijgen. Volgens de organisaties weegt dat niet op tegen het welvaartsverlies waarvan het CPB nu spreekt.

Kansrijk Beleid

Kansrijk innovatiebeleid is het tweede deel uit de nieuwe reeks Kansrijk Beleid. Deze reeks is een gezamenlijk initiatief van het CPB, het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) en het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP). In de reeks worden op verschillende terreinen de effecten van beleidsmaatregelen in kaart gebracht, ten behoeve van politici en andere beleidsmakers.