CPB: Partijen willen weer geld uitgeven

Bron: ANP en CPB

Na de bezuinigingen de afgelopen jaren willen de meeste partijen na de verkiezingen weer geld uitgeven. Veel burgers gaan daarvan profiteren. De koopkracht gaat vooruit. Er komt meer geld in de portemonnee. Dat concludeert het Centraal Planbureau (CPB) donderdag na analyse van de verkiezingsprogramma’s van elf partijen.

Er valt wat te kiezen

VVD, PvdA, SP, CDA, D66, ChristenUnie, GroenLinks, SGP, DENK, VNL en Vrijzinnige Partij hebben de afgelopen maanden hun verkiezingsprogramma door het CPB laten doorrekenen. In 2012, bij de laatste verkiezingen, domineerden de bezuinigingsvoorstellen, aldus het CPB. Nu draait de economie beter en gaan partijen weer voor geld uitgeven. Maar de maatregelen die de partijen willen doorvoeren, verschillen sterk. ‘Er valt echt wat te kiezen’, meent CPB-directeur Laura van Geest.

VVD

Zo is het VVD-programma er vooral voor de hogere inkomens. Gemiddeld neemt de koopkracht met 0,7% per jaar toe door de VVD-voorstellen. Maar bij gezinnen ruim boven modaal is de koopkrachtstijging hoger dan bij huishoudens die minder te besteden hebben. Zij hebben last van het verlagen van bijvoorbeeld de zorgtoeslag. Verder is het VVD-programma goed voor een lastenverlichting van € 12 miljard. De overheidsuitgaven dalen per saldo met € 4,3 miljard. De werkloosheid daalt van 5,5 naar 5,1%. De economie groeit met 2% per jaar. Het overheidstekort pakt wat ongunstiger uit.

PvdA

De PvdA wil de komende regeerperiode de overheidsuitgaven met € 22,2 miljard verhogen. Belastingen en premies stijgen per saldo met € 10 miljard. De maatregelen leiden tot een daling van de werkloosheid van 5,5 tot 4,4% van de beroepsbevolking, vooral door het scheppen van banen bij de overheid. Verder wil de PvdA dat de kinderopvangtoeslag en AOW omhoog gaat. De lasten op arbeid en inkomen dalen voor gezinnen, maar bedrijven krijgen met een aanzienlijke lastenstijging te maken: € 17,4 miljard.

De koopkracht stijgt in de PvdA-voorstellen vooral voor de lagere inkomens, onder meer door belastingmaatregelen en een hogere zorgtoeslag. Ook gepensioneerden krijgen wat meer te besteden. De hogere inkomens moeten meer belasting gaan betalen.

Het PvdA zorgt voor een groei van de economie van 2% per jaar. Het overheidstekort komt € 12,8 miljard hoger uit dan zonder de maatregelen die deze partij voorstelt.

CDA

Door de voorstellen van het CDA gaan gezinnen met kinderen er meer op vooruit dan alleenstaanden. Zij hebben onder meer baat bij een hogere kinderbijslag en een hoger kindgebonden budget. Ook is het CDA-programma gunstiger voor alleenverdieners dan voor tweeverdieners.

In totaal wil het CDA de overheidsuitgaven de komende jaren met € 3,9 miljard verhogen. De lasten gaan omlaag met € 6,5 miljard. Voor de sociale zekerheid komt 200 miljoen meer beschikbaar. De AOW-uitkeringen stijgen en de zorgtoeslag voor alleenstaanden gaat omlaag.

De CDA-plannen zorgen voor een lagere werkloosheid: die neemt af van 5,5% tot 4,5% van de beroepsbevolking. De economische groei komt uit op 2%. Het CDA laat, net als andere partijen, het overheidstekort minder dalen dan als er geen maatregelen zouden worden genomen.

SP

Door het SP-programma stijgen de overheidsuitgaven met € 15,7 miljard. De economie groeit volgens de berekeningen met 1,9%. De werkloosheid daalt van 5,5 naar 3,7%, maar op de langere termijn is het SP-pakket minder goed voor de structurele werkgelegenheid.

De allerrijksten gaan er met de SP op achteruit, terwijl de koopkracht van de minst gefortuneerden juist stijgt. Voor iedereen die tot vijf keer het minimumloon verdient is er in ieder geval lichte vooruitgang. Uitkeringsgerechtigden gaan er bij de SP meer op vooruit dan werkenden. Bedrijven gaan meer betalen (12,6 miljard). De AOW-leeftijd kan naar 65 jaar en de BTW terug naar 19%. ‘Doordat wij de economie aanjagen en de werkloosheid bestrijden zijn de overheidsfinanciën ook een stuk beter af’, aldus Emile Roemer.

D66

D66 wil de overheidsuitgaven komende jaren per saldo met € 5,4 miljard verhogen. Volgens het verkiezingsprogramma van de democraten gaan gezinnen de komende regeerperiode 7,4 miljard minder aan belastingen en premies betalen. Werkenden profiteren van een extra werknemerskorting van € 500 en zien hun koopkracht stijgen. Bedrijven krijgen hogere lasten voor hun kiezen: 3,8 miljard, onder meer via hogere milieuheffingen.

De economische groei zou volgens het D66-programma 1,9% per jaar bedragen. De werkloosheid daalt van 5,5 tot 5,1%.

GroenLinks

GroenLinks wil de milieubelasting de komende jaren met € 18 miljard verzwaren. Het gaat onder meer om een kilometerheffing in het verkeer. Ook de belasting op vermogen en winst moet volgens GroenLinks omhoog. De lasten op inkomen en arbeid worden netto met 26,4 miljard teruggebracht. De overheidsuitgaven moeten van GroenLinks met 10 miljard omhoog.

De koopkracht zou door de GroenLinks-maatregelen met gemiddeld 1,2% per jaar toenemen. Tweeverdieners profiteren meer dan alleenstaanden, gezinnen met kinderen wat minder dan gezinnen zonder kinderen.

Het GroenLinks-programma zorgt voor een economische groei van 1,9%. De werkloosheid zou dalen van 5,5 naar 4,4% van de beroepsbevolking.

ChristenUnie

Door het verkiezingsprogramma van de ChristenUnie neemt de koopkracht de komende regeerperiode met gemiddelde 0,9% per jaar toe. Alleenverdieners met gezinnen gaan er meer op vooruit dan tweeverdieners en alleenstaanden. Dat komt vooral doordat de ChristenUnie een belastingmaatregel die gunstig is voor deze groep verruimt. De partij wil de overheidsuitgaven per saldo met € 600 miljoen verhogen. De partij wil de overheidsuitgaven per saldo met € 600 miljoen verhogen.

Het ChristenUnie-programma zorgt voor een economische groei van 1,8% per jaar. De werkloze beroepsbevolking daalt van 5,5 naar 5,3%.

terug