THEMA

EERSTE KAMER STEMT IN MET AFSCHAFFING VAR

Debat

De Eerste Kamer debatteerde dinsdagavond over het wetsvoorstel van staatssecretaris Wiebes van Financiën om de VAR af te schaffen en te vervangen door modelovereenkomsten, de wet deregulering beoordeling arbeidsrelaties (DBA). Een meerderheid is voor de afschaffing per 1 mei, maar dat ging niet zonder slag of stoot. Staatssecretaris Wiebes van Financiën moest hiervoor wel een reeks toezeggingen doen.

Toezeggingen

Senator Van Rij (CDA) wilde een toezegging van de staatssecretaris dat er op korte termijn een handhavingsbeleid wordt opgesteld en bekendgemaakt. Zijn fractie gaat ervan uit dat de Belastingdienst geen controles instelt bij opdrachtgevers en -nemers die één van de model-/voorbeeldovereenkomsten volgen. Ook vroeg hij in hoeverre de modelovereenkomsten in civielrechtelijke zin zijn beproefd. De staatssecretaris zegde toe aan de Kamer om het interne beoordelingskader voor deze toetsing (de handreiking beoordeling arbeidsrelaties) openbaar te maken. Verder worden alle generieke en sectorale overeenkomsten gepubliceerd. Bij specifieke, geanonimiseerde overeenkomsten wordt publicatie niet verplicht, maar wel sterk aangeraden. De staatssecretaris zegde toe om, als uit die overeenkomsten een nieuwe modelovereenkomst valt te herleiden, nieuwe modelovereenkomsten te formuleren en publiceren. Daarbij zegde de staatssecretaris toe om te voorzien in een onafhankelijke juridische toetsing van de modelovereenkomsten door een panel van experts.

Per 1 mei 2017

Tot slot vindt Van Rij de voorbereidingsfase voor het implementeren van het wetsvoorstel te kort en wil dat deze fase wordt verlengd tot januari 2017. De voorbereidingsfase loopt tot 1 mei 2016. Dan komt de VAR te vervallen en start de implementatiefase. Deze fase loopt tot 1 mei 2017. Vanaf dat moment wordt de beoogde wet gehandhaafd.

Voordeel van de twijfel

Senator Van de Ven (VVD) betoogde dat zijn fractie de staatssecretaris de voordeel van de twijfel gunt ten aanzien van de voorbeeld- en modelovereenkomsten. De kern van het wetsvoorstel ligt in de daadwerkelijke controle bij de beoordeling voor de belastingheffing of er sprake is van werknemerschap. Daarbij is het van het grootste belang dat zzp'ers niet onnodig in hun activiteiten worden verstoord. Van de Ven vroeg hoe de Belastingdienst dit wetsvoorstel gaat handhaven, nu er onvoldoende belastingambtenaren zijn om eventuele schendingen te controleren.

Schijnzekerheid

De VAR is bedoeld om bedrijven duidelijk te maken of zij loonheffing moeten inhouden en betalen over inkomsten van zzp'ers. De VAR is ingericht om het geheel van werkzaamheden van een zzp'er te omvatten, terwijl er bij de handhaving steeds wordt gekeken naar individuele gevallen. Bij een VAR kunnen mensen op papier werken als zzp'er terwijl ze in de praktijk eigenlijk gewoon in dienst zijn. Dat is lastig te controleren voor de Belastingdienst en financiële gevolgen zijn altijd voor de zzp'er. Om een sluitend systeem te maken, zou er een specifieke VAR-verklaring voor iedere arbeidsrelatie moeten zijn.

Vooraf zekerheid met modelovereenkomst

Het systeem van modelovereenkomsten is volgens Wiebes transparant en geeft vooraf zekerheid. Het wetsvoorstel leidt volgens de staatssecretaris niet tot een substantiële verhoging van administratieve lasten. Als er niet wordt afgeweken van de modelovereenkomst, is er immers geen extra handeling nodig.

Motie

Op 2 februari wordt over het wetsvoorstel en een door senator Rinnooy Kan (D66) ingediende motie gestemd. In deze motie wordt de regering verzocht het wetsvoorstel aan te houden totdat aannemelijk kan worden gemaakt dat het alternatief voor de voorgestelde afschaffing van de VAR-verklaring een substantiële verbetering zal betekenen voor het daadwerkelijke tegengaan van schijnzelfstandigheid en alsdan de behandeling in overleg met de Kamer te heropenen. Staatssecretaris Wiebes ontraadde de motie.

Seminar Wet DBA (opvolger VAR)

Nextens biedt op 12 mei 2016 een seminar aan over dit onderwerp: Seminar Wet DBA (opvolger VAR). Tijdens dit seminar bekijken we samen wat de risico’s zijn van de nieuwe Wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties (DBA) en hoe schijn-constructies te beperken zijn. Een praktische dag met theorie en praktijk en veel voorbeeldcontracten!