THEMA

OVERHEIDSTEKORT NEEMT VERDER AF

Overheidstekort geslonken

Het gat op de overheidsbegroting slonk vorig kwartaal tot 1,7% van het bruto binnenlands product (bbp), tegen 1,9% in het tweede kwartaal. In heel 2014 kwam het tekort nog uit op 2,4%. Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). De Europese Unie heeft als norm dat het tekort over een geheel kalenderjaar niet hoger mag zijn dan 3% van het bbp.

Inkomsten goeien, uitgaven dalen

De afname van het afgelopen kwartaal kwam doordat de uitgaven van de overheid afnamen, terwijl de inkomsten stegen. De uitgaven verminderden met € 2,5 miljard. Dit kwam deels door lagere rente-uitgaven. De inkomsten in de eerste drie kwartalen van 2015 namen met € 1,7 miljard toe ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar. De aantrekkende economie leidde onder meer tot meer opbrengsten bij de btw, de vennootschapsbelasting, en de loon- en inkomstenbelasting. Ook de inkomsten uit de zorgverzekeringspremies namen toe. De toename van de belastinginkomsten werd gedrukt door stopzetting van enkele tijdelijke belastingen zoals de resolutieheffing voor banken en de crisisheffing voor hoge lonen. Per saldo stegen de belasting- en premie-inkomsten met € 4,2 miljard. De niet-belastingmiddelen namen met € 2,5 miljard euro af. De aardgasbaten daalden sterk. Dit heeft te maken met lagere productievolumes als gevolg van de aardbevingen in Groningen en lagere aardgasprijzen.

Doel behalen

Het Centraal Planbureau (CPB) voorspelde voor heel 2015 onlangs een tekort van 2,2%. Volgens het CBS ligt dat doel duidelijk binnen bereik. Om het doel te halen moet het tekort in het vierde kwartaal worden beperkt tot hoogstens € 3 miljard. De afgelopen drie jaar lukte dit in de laatste drie maanden van het jaar. Het CBS meldt verder op basis van een nieuwe raming dat de Nederlandse economie in het derde kwartaal met 0,1% is gegroeid ten opzichte van het voorgaande kwartaal. De nieuwe schatting wijkt niet af van de eerste raming, die medio november werd gepubliceerd.

Schuldquote gedaald

De overheidsschuld kwam aan het eind van het derde kwartaal uit op iets meer dan € 447 miljard. Dit komt overeen met 66,3% van het bbp. Sinds begin van het jaar is de schuld met bijna € 5 miljard gedaald. De schuld kon ondanks de tekorten afnemen door vrijgekomen middelen uit verstrekte leningen. Zo ontvingen decentrale overheden in het derde kwartaal bijna € 2 miljard die ze nog tegoed hadden van Vattenfall voor de verkoop van Nuon. De schuldquote ligt nu bijna 2%-punt lager dan aan het begin van het jaar. De schuld is echter wel nog ver weg van de 60% die in Europa als norm geldt.