THEMA

RAPPORT: VEEL MISGEGAAN BIJ HERBEOORDELING RENTEDERIVATENDOSSIERS

Onafhankelijk onderzoek ingesteld

De herbeoordeling van rentederivaten door de banken bleken onjuistheden en onvolledigheden te bevatten. Daarnaast bleek er dat onvoldoende vanuit het klantbelang was geredeneerd. In de herbeoordeling door de banken, evenals in de toetsingen daarop door de AFM, is het wettelijk kader onvoldoende toegepast. Uit de interne analyse bleek ook dat de AFM bij het toetsen onvoldoende streng en consistent is geweest om de kwaliteit van de herbeoordeling door banken te beoordelen. Hierdoor liepen klanten het risico dat ze niet de eventueel daarbij behorende compensatie zouden ontvangen. Naar aanleiding hiervan heeft de Raad van Toezicht (RvT) van de AFM het onafhankelijk onderzoeksbureau Alvarez & Marsal een extern onderzoek laten uitvoeren.

Samenloop van oorzaken

Uit het onderzoek blijkt duidelijk dat de geconstateerde tekortkomingen zijn ontstaan door een samenloop van oorzaken. Genoemde oorzaken zijn: complexiteit, bemensing, projectgovernance, kwaliteitsbewaking en het melden van signalen. De complexiteit nam sterk toe, zo schrijft Alvarez & Marsal. Ten eerste was de dienstverlening van banken aan zakelijke klanten een nieuw terrein voor de AFM. Daarnaast was het project eerst gericht op het beïnvloeden van de toekomstige dienstverlening van de banken, terwijl dit later is gewijzigd in beïnvloeding van de dienstverlening met betrekking tot in het verleden afgesloten contracten. Vervolgens werden op cruciale momenten belangrijke medewerkers gewisseld. Beschikbaarheid was belangrijker dan geschiktheid. Binnen de projectgovernance waren de verantwoordelijkheden niet duidelijk en het toepassen van kwaliteitsnormen was niet vanzelfsprekend. Tot slot zijn de interne signalen onvoldoende opgepakt door de organisatie. Echter, de genoemde oorzaken zijn niet structureel van aard.

AFM erkent uitkomsten

Uit het onderzoek komen vijf leerpunten. Vanaf 2014 heeft de AFM verschillende initiatieven genomen om de kwaliteit van de organisatie te verbeteren. De AFM neemt de uitkomsten van het onderzoek serieus en schrijft als reactie op het rapport: ‘De leerpunten zijn aanleiding om een aantal verbeteringen door te voeren die aansluiten bij de ingezette veranderingen in het kader van onze strategie gericht op het versterken en vernieuwen van het toezicht. Zo gaan we op continue basis ’het risicoprofiel van projecten monitoren. Verder versterken we de inhoudelijke aansturing van medewerkers. Ook krijgt het bevorderen van persoonlijk leiderschap meer aandacht, zodat management en medewerkers zelfbewuster en opener communiceren.’