De progressieve belastingen leiden niet tot kleinere inkomensverschillen. Vooral overheidsuitgaven zorgen voor de herverdeling van inkomen. Dat blijkt uit onderzoek van het Centraal Planbureau (CPB). Huishoudens met minder inkomsten betalen evenveel belasting als huishoudens met hogere inkomens. De rijkste 1% draagt naar rato gemiddeld zelfs minder belasting af dan de rest.
Ongelijkheid en herverdeling
‘De allersterkste schouders dragen niet de zwaarste lasten’, zo luidt de conclusie van het CPB. Het Planbureau stelt dat in tegenstelling tot wat men denkt niet de belastingen maar overheidsuitgaven zoals de bijstand en de toeslagen, de verschillen verkleinen. Het onderzoek genaamd Ongelijkheid en herverdeling komt op een moment dat er veel discussie is over de inkomens- en vermogensverdeling.
Volgens het CPB verdient de helft van de Nederlanders samen 19% van alle inkomens en betaalt 55% belasting. De meestverdienende 10% is goed voor 32% van het nationaal inkomen en draagt 36% belasting af. De groep daartussen is dit respectievelijk 49% van het inkomen en 40% belasting. De overheidsuitgaven brengen de minima naar 29%, de 10% grootverdieners daalt naar 25% en voor de middengroep resteert 46%, schrijft het FD.
Ondernemingswinsten
Het meest opvallend is dat er ‘niets overblijft van het progressieve karakter van de inkomstenbelasting’ stelt CPB-onderzoeker Arjan Lejour. In het onderzoek schrijft het CPB ook bedrijfswinsten en de belastingen daarover toe aan huishoudens, ook wanneer die winsten niet zijn uitgekeerd als dividend. Soms leidt dit tot een extra inkomen voor werknemers die in een pensioenfonds zitten. In andere gevallen tot een hoger inkomen voor ondernemers met een bv die geen of slechts een deel van de winst aan zichzelf uitkeren.
‘De inkomsten in bv’s zijn niet alleen ondernemingswinsten die worden geherinvesteerd, maar ook opbrengsten uit sparen en beleggen. Of directeuren-grootaandeelhouders lenen van hun bv in plaats van winst uit te keren’, legt Lejour uit. ‘Hiermee is box 2 een substituut voor box 3 en moet je de inkomsten in de bv’s dus ook meenemen’, aldus Lejour in het FD.
