Binnen de EU kun je vandaag een bedrijf starten in 27 verschillende rechtsstelsels, met 27 varianten aan oprichtingsregels, registers, formaliteiten en doorlopende verplichtingen. Dat is een probleem vooral als je bijvoorbeeld snel wilt uitbreiden naar meerdere landen. Juist daar richt het zogeheten 28ste regime zich op: een optioneel, EU-breed “extra” vennootschapsregime dat naast de nationale rechtsvormen blijft bestaan.
De afgelopen dagen is het dossier in een stroomversnelling geraakt. Op 20 januari 2026 heeft het Europees Parlement met ruime meerderheid aanbevelingen aangenomen die als input dienen voor het wetsvoorstel van de Europese Commissie. De Commissie heeft dat voorstel in haar werkprogramma geagendeerd voor Q1 2026 en in parlementaire stukken wordt expliciet verwezen naar publicatie uiterlijk eind maart 2026.
Wat is het 28ste regime?
Het 28ste regime is het idee van een EU-brede set regels waar je als bedrijf vrijwillig voor kunt kiezen, in plaats van (alleen) een nationale rechtsvorm. Het doel is vooral om voor minder fragmentatie en minder juridische frictie te zorgen zodra je grensoverschrijdend opereert of investeerders aantrekt.
Dat idee is overigens niet helemaal nieuw. De EU kent immers al langer Europese vormen (zoals de Societas Europaea), maar in de praktijk bleken deze initiatieven of vormen vaak te complex of te afhankelijk van nationale procedures om voor startups en scale-ups echt aantrekkelijk te zijn.
Opschalen blijft lastig in Europa
In EU-stukken en parlementaire analyses zie je steeds hetzelfde punt terugkomen: Europa heeft veel startups, maar het opschalen blijft een problem, zeker in vergelijking met bijvoorbeeld de Verenigde Staten. Fragmentatie in regels, beperkte grensoverschrijdende investeringen en praktische belemmeringen bij vestiging en mobiliteit spelen daarin een rol. De Commissie koppelt het dossier daarom aan haar bredere inzet op concurrentiekracht. In het Commission Work Programme 2026 staat het 28ste regime aangekondigd als wetgevend initiatief in Q1 2026.
Wat stelt het Europees Parlement voor?
Het Europees Parlement spreekt in zijn aanbevelingen over een nieuwe, geharmoniseerde vennootschapsvorm: de Unified European Company (S.EU). De kernpunten die telkens terugkomen:
- Volledig digitale oprichting binnen 48 uur;
- Minimum startkapitaal van € 1;
- Een EU-breed, uniform digitaal (meertalig) portaal voor processen en informatie richting overheid en investeerders;
- De vorm is bedoeld voor niet-beursgenoteerde bv-achtige vennootschappen en moet in elk EU-land herkenbaar en bruikbaar zijn.
Daarnaast benadrukte de juridische commissie (JURI) eerder al dat de vorm niet beperkt hoeft te zijn tot uitsluitend “innovatieve” bedrijven, juist om een eindeloze definitiestrijd te voorkomen.
Politieke en juridische pijnpunten
Een belangrijk twistpunt is hoe breed het 28ste regime moet worden. Het gaat immers niet alleen om oprichting, governance en kapitaal, maar mogelijk ook om aanpalende domeinen die nu sterk nationaal zijn ingericht.
Vakbonden: risico op uitholling arbeidsrecht
De ETUC waarschuwt dat een 28ste regime kan uitgroeien tot een “trojaans paard” als bedrijven het gebruiken om nationale arbeidswetgeving of cao’s te omzeilen. Zij roepen de Commissie daarom op om arbeidsrecht expliciet van tafel te halen in dit initiatief.
Nederland: vóór het doel, maar let op misbruik
De Nederlandse overheid is in haar reactie op de consultatie in de kern positief over het wegnemen van barrières voor groei, maar benadrukt wel dat je moet waken voor arbitrage en voor constructies die erop gericht zijn regels te omzeilen in lidstaten.
Bedrijfsleven: juist smal houden
Aan de andere kant pleit bijvoorbeeld BusinessEurope er expliciet voor om het 28ste regime primair als company law-instrument te ontwerpen en belasting, arbeids- en insolventieregels niet mee te nemen. Omdat anders het initiatief veel te complex wordt en politiek onhaalbaar.
Wat zijn de fiscale geolgen?
Er ligt nu nog geen wetsvoorstel, en dus is er ook nog geen uitgewerkt fiscaal regime bepaald. De Commissie moet haar voorstel nog publiceren (gepland in Q1 2026; in EP-achtergrondstukken: eind maart 2026).
Tegelijk zie je in officiële EP-analyses wel degelijk dat taxation genoemd wordt als één van de domeinen die in het initiatief kan worden geraakt. Maar diezelfde stukken maken ook duidelijk dat veel ontwerpkeuzes nog openliggen.
Welke richtingen worden er besproken?
Hieronder drie richtingen die je nu in de discussie ziet terugkomen. Dit zijn mogelijke scenario’s, en dus geen voorspellingen.
Scenario A – Geen apart belastingregime (belasting blijft nationaal)
Dit is de lijn van partijen die het initiatief zo “licht” mogelijk willen houden. BusinessEurope stelt expliciet voor om belasting niet mee te nemen. Als dit de overhand krijgt, blijft de fiscale behandeling van een S.EU in de praktijk vooral nationaal (met uiteraard de bestaande EU-kaders waar die al gelden).
Scenario B – Beperkte fiscale component om frictie weg te nemen
Een middenweg is dat de EU geen complete harmonisatie nastreeft, maar wel heel gericht een paar knelpunten adresseert die opschaling remmen. In media- en beleidscontext wordt belasting geregeld genoemd als een van de fricties die startups ervaren in een gefragmenteerde interne markt, zonder dat al duidelijk is welke fiscale onderdelen dan precies in EU-regels zouden worden gegoten.
Scenario C – Ambitieuzer: bredere harmonisatie-ambitie
Sommige berichtgeving schetst het 28ste regime als een route naar één samenhangender “rulebook” dat ook belasting raakt, naast arbeids- en insolventieregels. Dit is de politiek meest ingewikkelde route. Want hoe meer je harmoniseert, hoe groter de weerstand en hoe zwaarder de besluitvorming kan worden.
Waar staan we nu?
Het 28ste regime is op dit moment vooral een politieke en juridische ontwerpopgave: het Europees Parlement heeft richting gegeven, maar de spelregels moeten nog op papier worden gezet via het Commissievoorstel dat in Q1 2026 wordt verwacht. De discussie draait daarbij om één fundamentele keuze: wordt dit een smalle, praktische EU-rechtsvorm die oprichting en grensoverschrijdend ondernemen vereenvoudigt, of wordt het een bredere “one-stop” oplossing die ook aanpalende terreinen raakt? We gaan het zien.
Heb je meer vragen over Europese fiscale regels?
