Het Belastingplan 2027 komt dit najaar tot stand in een politieke omgeving die weinig vanzelfsprekendheden kent. Staatssecretaris van Financien Eelco Eerenberg moet tegelijk lastenmaatregelen verdedigen, draagvlak zoeken in beide Kamers en de uitvoering versterken. In een recent gesprek met het FD schetst hij hoe breed die opgave is. Niet alleen de inhoud wordt spannend, ook het proces. Wie het Belastingplan 2027 wil begrijpen, moet daarom verder kijken dan losse maatregelen en juist letten op coalitiedynamiek, koopkracht en uitvoerbaarheid.
Belastingplan 2027 onder druk van tegenwind
De inzet is letterlijk groot. De overheid int jaarlijks honderden miljarden euro via belastingen en heffingen, en juist daarom weegt ieder pakket zwaar. Tegelijk is de economische context onzeker. Eerenberg wijst op mogelijke koopkrachtproblemen en op de spanning die dat in Den Haag direct oproept. In augustus komen de koopkrachtplaatjes van het Centraal Planbureau. Als daar een forse min uitkomt, wil vrijwel iedereen bijsturen. Dat werkt verbindend, maar maakt de rekensom ook lastiger.
Daarbovenop komt de politieke realiteit van een minderheidskabinet. Daardoor verandert de route van idee naar wet. Waar eerdere kabinetten konden leunen op vaste meerderheden, moet dit Belastingplan 2027 steun vinden per onderdeel, en vaak ook per Kamer.
Hoe krijgt het Belastingplan 2027 voldoende steun in Tweede en Eerste Kamer
Eerenberg noemt het zelf ‘puzzelen, puzzelen’. Dat zit niet alleen in de inhoud, maar vooral in de manier waarop meerderheden ontstaan. Hij benadrukt een open houding richting oppositie. Dus uitleggen, partijen meenemen en concreet vragen wat nodig is om steun mogelijk te maken. In zijn woorden gaat het om het ophalen van puzzelstukjes, voordat in augustus de grote puzzel wordt gelegd.
De spanning zit meteen in een aantal zichtbare maatregelen. Denk aan een vrijheidsbijdrage via de loonbelasting, een suikertaks en het schrappen van de aftrek voor zorgkosten. Elk onderdeel raakt groepen anders, en daardoor verschillen ook de politieke gevoeligheden. Sommige partijen willen de rekening meer bij vermogen of winst leggen. Andere partijen sturen juist op lastenverlaging. Eerenberg houdt nog ruimte, maar erkent dat er waarschijnlijk package deals nodig zijn om tot een meerderheid te komen.
Wat betekenen vrijheidsbijdrage, suikertaks en schrappen zorgkostenaftrek
In het Belastingplan 2027 komen maatregelen samen die zowel budgettair als maatschappelijk worden geladen. De vrijheidsbijdrage is gekoppeld aan extra middelen voor Defensie. De suikertaks past in een gezondheidslijn. En het schrappen van de aftrek voor zorgkosten raakt direct aan het toeslagen en aftreklandschap.
Voor de discussie is het belangrijk dat zulke maatregelen zelden op zichzelf staan. Ze worden onderdeel van een bredere ruil. De vraag in het parlement is dan niet alleen of een maatregel wenselijk is, maar ook wat er tegenover staat. Juist daarom verwacht Eerenberg stevige onderhandelingen, met veel aandacht voor draagvlak en koopkracht.
Minder fiscale regelingen en toch ruimte voor nieuwe uitzonderingen
Eerenberg wil door met het beperken van fiscale regelingen. Dat past bij een bredere ambitie om het belasting en toeslagenstelsel eenvoudiger te maken. Tegelijk ziet hij hoe taai dit dossier is. Iedereen vindt dat er te veel regelingen zijn, maar meestal wijst men naar de regeling van een ander. Toch wil hij serieus kijken naar schrappen, omdat dat helpt bij vereenvoudiging en ook kan bijdragen aan de budgettaire opgave rond het Belastingplan 2027.
Opvallend is de combinatie van opruimen en toch nieuwe uitzonderingen overwegen, bijvoorbeeld gericht op investeringen in mkb bedrijven. Daarnaast ligt een aantal gevoelige regelingen politiek vast, zoals hypotheekrenteaftrek en bedrijfsopvolgingsregeling (de BOR). Eerenberg legt de nadruk op het respecteren van afspraken om beweging mogelijk te houden. Anders gaan de luiken dicht en gebeurt er niets.
Uitvoering als randvoorwaarde ICT, Douane en strategische autonomie
Naast wetgeving legt Eerenberg de nadruk op uitvoering. De Belastingdienst werkt aan vernieuwing van ICT en aan betere uitvoerbaarheid. Nieuw in zijn agenda is strategische autonomie, minder afhankelijkheid van buitenlandse techbedrijven bij de uitvoering. Dat onderwerp krijgt meer gewicht nu digitalisering en continuiteit direct raken aan de inning en handhaving.
Voor fiscaliteit geldt immers steeds vaker dat goede bedoelingen niet genoeg zijn. Als systemen, processen en capaciteit achterblijven, ontstaan vertragingen en noodverbanden. En die druk keert later terug in politiek debat, bijvoorbeeld bij herstelregelingen of tijdelijke noodoplossingen.
Box 3 en hypotheekrenteaftrek
Twee dossiers blijven nadrukkelijk op de agenda. Box 3 zit nog in beweging. Eerenberg vindt doorgaan met de tijdelijke tegenbewijsregeling voor niemand goed. Tegelijk erkent hij dat opties geld kosten en dat keuzes dus samenhangen met het totale pakket van het Belastingplan 2027.
Ook de hypotheekrenteaftrek vraagt tijdige duidelijkheid. Vanaf 2031 loopt bij de eerste groep de maximale termijn van dertig jaar af. Eerenberg wil voorkomen dat mensen op 1 januari 2031 zonder perspectief zitten of twijfelen wat wel en niet mag. Dat vraagt voorbereiding, los van politieke kleur.
Meer dan een set maatregelen
Het Belastingplan 2027 wordt meer dan een set maatregelen. Het wordt een politieke puzzel waarbij koopkracht, draagvlak en uitvoerbaarheid elkaar continu raken. Eerenberg zet in op uitleg en samenwerking met de oppositie, terwijl hij tegelijk werkt aan vereenvoudiging en een sterkere uitvoering bij de Belastingdienst. Volg de komende maanden vooral augustus en Prinsjesdag, want dan vallen de koopkrachtplaatjes en de uiteindelijke keuzes op hun plek. Bij Nextens volgen we de belangrijkste stappen en documenten rond Belastingplan 2027 uiteraard op de voet.
Wil jij op ieder moment beschikken over betrouwbare fiscale informatie?
