
Het Belastingplan 2027 heeft de Tweede Kamer gehaald, maar daarmee is de politieke onzekerheid zeker nog niet verdwenen. In de Eerste Kamer ontbreekt vooralsnog een meerderheid en vooral de opstelling van coalitiepartij VVD kan doorslaggevend worden. Een verwerping zou grote gevolgen hebben voor de belastingmaatregelen van volgend jaar. Bovendien dreigen miljoenen voorlopige belastingaanslagen niet meer aan te sluiten op de uiteindelijk geldende regels.
VVD-verzet brengt Belastingplan 2027 in gevaar
De Tweede Kamer stemde op 12 november met een nipte meerderheid in met het Belastingplan 2027. Het voorstel kreeg 76 stemmen voor en 74 tegen. Opvallend was dat de VVD tegen het plan van het eigen kabinet stemde. De partij verzette zich tegen het belastingakkoord dat coalitiepartners D66 en CDA met oppositiepartijen PRO en Volt hadden gesloten.
Met dat akkoord willen de vier partijen de belastingdruk gedeeltelijk verschuiven van arbeid naar vermogen. De afspraken leidden tot aanpassingen in het oorspronkelijke Belastingplan. Voor de VVD gingen die wijzigingen echter te ver. Daarmee ontstond een uitzonderlijke situatie waarin een coalitiepartij zich tegen een belangrijk financieel wetsvoorstel van het eigen kabinet keerde.
Het politieke conflict werkt nu door in de Eerste Kamer. De partijen die het Belastingplan in de Tweede Kamer steunden, beschikken daar gezamenlijk over 34 van de 75 zetels. Voor een meerderheid zijn 38 zetels nodig. Als de VVD ook in de senaat tegenstemt, moeten D66 en CDA dus nog minimaal vier extra senatoren overtuigen.
Grote gevolgen bij verwerping Belastingplan
Als de Eerste Kamer het Belastingplan verwerpt, kunnen de daarin opgenomen wetswijzigingen niet doorgaan. Voor verschillende belastingen blijven dan de bestaande wettelijke regels gelden, inclusief de aanpassingen die op grond van die regels automatisch plaatsvinden.
Dat heeft onder meer gevolgen voor de inkomstenbelasting. Zo vervallen de voorgestelde aanpassingen van de tarieven in de eerste twee schijven van box 1. Ook blijft de reguliere inflatiecorrectie van de schijfgrenzen van toepassing, voor zover deze zonder het nieuwe Belastingplan wettelijk is voorgeschreven.
Daarnaast heeft verwerping gevolgen voor de brandstofaccijnzen. De geplande verlenging van de tijdelijke accijnskorting gaat dan niet door, waardoor de accijnzen op benzine en diesel per 1 januari 2027 stijgen. Ook andere maatregelen uit het Belastingplan, waaronder fiscale tegemoetkomingen en wijzigingen voor ondernemers en woningcorporaties, komen daarmee te vervallen.
Verder verdwijnen de wijzigingen die de Tweede Kamer via amendementen heeft toegevoegd. Zo gaan ook de afspraken over de belastingheffing op vermogen en de voorgestelde beperkingen rond schenkingen op papier niet door. De gevolgen beperken zich daarmee niet tot enkele belastingtarieven, maar raken een aanzienlijk deel van het fiscale beleid voor 2027.
Miljoenen voorlopige aanslagen mogelijk onjuist
Een eventuele verwerping veroorzaakt ook grote uitvoeringsproblemen bij de Belastingdienst. De dienst moet de belastingregels voor 2027 namelijk al verwerken voordat de Eerste Kamer een definitief besluit neemt.
Volgens een officieel verwerkingsoverzicht ligt de uiterste datum voor aanpassingen aan de inkomstenbelasting op 20 november 2026 om 12.00 uur. De stemming in de Eerste Kamer staat voorlopig gepland voor 15 december. Daardoor moet de Belastingdienst bij het voorbereiden van de voorlopige aanslagen uitgaan van belastingregels die nog niet definitief zijn goedgekeurd.
Wanneer de Eerste Kamer het Belastingplan afwijst, kunnen de voorlopige aanslagen daardoor afwijken van de uiteindelijk verschuldigde belasting. Sommige belastingplichtigen betalen dan aanvankelijk te veel, terwijl anderen juist te weinig betalen. Correcties volgen vervolgens via een nieuwe voorlopige aanslag of bij de definitieve aanslagregeling in 2028.
Ook de loonbelasting kan worden geraakt. Als de belastingregels na 20 november wijzigen, kunnen werkgevers in het eerste kwartaal van 2027 met achterhaalde loonbelastingtabellen werken. De Belastingdienst moet dan mogelijk per 1 april nieuwe tabellen beschikbaar stellen. Dat brengt extra werkzaamheden en administratieve lasten met zich mee.
Eerste Kamer heeft tot half december
De komende weken moeten uitwijzen of D66 en CDA alsnog voldoende steun kunnen vinden. Daarbij wordt onder meer gekeken naar kleinere fracties en onafhankelijke senatoren. Senator Auke van der Goot van OPNL heeft volgens de berichtgeving aangegeven bereid te zijn tot overleg. Zijn eventuele steun zou het tekort verkleinen, maar nog geen meerderheid opleveren.
De behandeling van het Belastingplan staat voorlopig gepland voor 7 en 8 december, met een stemming op 15 december. De Eerste Kamer bespreekt op 17 november eerst de verdere procedure. Tot die tijd blijft onduidelijk of het kabinet voldoende steun kan verzamelen.
Naast het Belastingplan speelt ook de afzonderlijke behandeling van de novelle over box 3. Daarvoor lijken de politieke verhoudingen gunstiger, maar ook dit voorstel moet nog door de Eerste Kamer worden beoordeeld.
Belastingplan 2027 blijft voorlopig onzeker
De politieke impasse rond het Belastingplan 2027 komt op een bijzonder ongelukkig moment. Terwijl de Belastingdienst de laatste voorbereidingen treft voor het nieuwe belastingjaar, ontbreekt nog altijd zekerheid over de regels die vanaf 1 januari moeten gelden.
Heb je meer vragen over het Belastingplan 2027?



