De Douane presenteert met het Douaneplan 2026 een compacte koers voor toezicht, dienstverlening en samenwerking. Het plan bouwt voort op Visie 2035 en richt zich op een toekomstbestendige uitvoering. Het doel van het Douaneplan 2026 is bescherming van financiële belangen, van de samenleving en van het gelijke speelveld voor bedrijven, met Europese verankering. Daarbij spelen snelle wetgevingsveranderingen en geopolitieke spanningen een grote rol. Dit artikel vat het doel en de belangrijkste punten uit het plan samen. Hieronder een samenvatting van de belangrijkste punten.
Doel van het Douaneplan 2026
Het plan beschrijft hoe de Douane in 2026 werkt aan drie kerntaken:
- Heffen en afdragen;
- Beschermen van de samenleving;
- Bewaken van eerlijke concurrentie.
De uitvoering is breed: van accijnzen tot sancties, en van productveiligheid tot strategische goederen. Steeds is het uitgangspunt een veiliger en financieel gezond Nederland en Europa.
De drie strategische pijlers
De strategie rust op drie pijlers: sturen op maatschappelijke effecten, digitale transformatie en de medewerker centraal. De Douane scherpt beleidstheorie en risicoanalyse aan en test met pilots hoe actuele, lokale data het risicobeeld kunnen verrijken. Tegelijk investeert zij in scan- en sensortechnologie en start zij met inzet van generatieve AI voor kennisontsluiting en besluitvorming.
E-commerce: hogere controledruk en (Europese) handling fee
De pakketstroom blijft groeien. Daarom gaat de controledruk op e-commerce in 2026 fors omhoog. Bovendien werkt de EU aan een handling fee voor e-commercezendingen (op z’n vroegst verwacht in november 2026). Mocht een lidstaat eerder nationaal invoeren, dan monitort Nederland mogelijke waterbedeffecten en kan aanvullend optreden.
Nieuw Douanewetboek van de Unie (nDWU)
De hervorming van de douane-unie kent drie sporen: een nieuw DWU, de afschaffing van de €150-vrijstelling per 1 juli 2026, en een vereenvoudigde tariefindeling voor e-commercegoederen. Kern van het nDWU is data-gedreven toezicht via een EU-Douane Datahub en een Europees Douaneagentschap dat data en risicomanagement bundelt. Nederland heeft zich kandidaat gesteld als vestigingsplaats.
Maatschappelijke weerbaarheid en ondermijning
De Douane vergroot haar crisisbestendigheid. Zij actualiseert continuïteitsplannen, werkt scenario’s uit en streeft naar aanwijzing als vitale organisatie. In de aanpak van ondermijnende criminaliteit zet de Douane stevig in op internationale samenwerking. Het attachénetwerk wordt uitgebreid (o.a. Washington en Peru, met accreditatie voor Ecuador; voor West-Afrika wordt de standplaats bepaald). Ook wordt het toezicht in havens als Vlissingen, Moerdijk en Terneuzen, en op Maastricht Aachen Airport, stapsgewijs uitgebreid.
Organisatie, mensen en middelen
Intern werkt de Douane aan de Expeditie Doorontwikkeling Operaties (EDO), met de overgang naar procesdirecties per 1 januari 2027. Hiermee wordt getracht uniformere processen, wendbaarheid en inzet van mensen en middelen waar de impact het grootst is te realiseren. Daarnaast vernieuwt de Douane het contactcenter en intranet, verkent zij een CRM-oplossing en moderniseert zij het detectielandschap.
Risico’s en beheersing
Het plan benoemt duidelijke risicothema’s. Denk aan datagovernance en datakwaliteit, beschikbaarheid van competent personeel, integriteit en veiligheid, beheersing van enorme aangiftevolumes (vooral e-commerce), stevige controle op financiële processen en cyberdreigingen. Beheersmaatregelen variëren van datastrategie en governance tot versterking van crisisorganisatie en business continuity.
Focus op data-gedreven en risicogericht toezicht
Het Douaneplan 2026 combineert scherpe prioriteiten met vergaande digitalisering en intensievere samenwerking. Met de komst van het nDWU, de afschaffing van de €150-vrijstelling en de beoogde handling fee verschuift de focus zichtbaar naar data-gedreven en risicogericht toezicht. Tegelijk blijft de weerbaarheid van de organisatie centraal staan, in Nederland en in de Europese keten.
Heb je vragen over Douanerechten?
