Nederland staat aan het begin van een omvangrijke vermogensoverdracht tussen generaties. De komende decennia zullen honderden miljarden euro’s via erfenissen en schenkingen van eigenaar wisselen. Toch blijkt uit nieuw onderzoek van de Autoriteit Financiële Markten (AFM) dat minstens acht op de tien ondervraagde Nederlanders die recent een erfenis ontvingen, geen financieel advies hebben ingewonnen. De toezichthouder verwacht juist dat de behoefte aan vermogensplanning sterk zal toenemen. Voor fiscalisten en belastingadviseurs betekent dit dat schenken, erven en estate planning een steeds belangrijkere plaats in de adviespraktijk kunnen krijgen.
Honderden miljarden aan vermogen verschuiven naar volgende generaties
De omvang van de verwachte vermogensoverdracht is aanzienlijk. Volgens het op 10 november 2026 gepubliceerde AFM-rapport Vermogen naar de volgende generaties beschikten Nederlandse huishoudens met een hoofdkostwinner van 75 jaar of ouder in 2025 samen over € 524 miljard aan nettovermogen. Daarvan bestond € 304 miljard uit overwaarde op de eigen woning.
Ook het vermogen dat jaarlijks wordt nagelaten, neemt toe. In 2007 ging het om € 13,3 miljard, tegenover € 33,5 miljard in 2022. De AFM verwacht dat de jaarlijkse vermogensoverdracht rond 2050 een piek bereikt. Bovendien zullen ouderen naar verwachting vaker al tijdens hun leven vermogen overdragen aan kinderen en kleinkinderen. Daarmee groeit niet alleen de omvang van erfenissen en schenkingen, maar verandert ook het moment waarop vermogen beschikbaar komt.
Grote verschillen tussen adviesbehoefte en daadwerkelijk gebruik
Opvallend is dat de meeste erfgenamen geen professioneel financieel advies zoeken. Uit de AFM Consumentenmonitor blijkt dat minstens 80% van de respondenten die recent een erfenis ontvingen, geen financieel advies heeft ingewonnen. Slechts 8% raadpleegde een financieel adviseur.
Bij Nederlanders die binnenkort een erfenis verwachten, ontstaat een ander beeld. Van deze groep zegt 52% wel van plan te zijn advies te vragen over de besteding van het vermogen. Ongeveer een kwart verwacht daarvoor een financieel adviseur in te schakelen. Omdat het om verschillende groepen respondenten gaat, bewijzen deze cijfers geen verandering in gedrag. Wel wijzen ze op een mogelijke adviesbehoefte die in de praktijk nog onvoldoende wordt benut.
Volgens het aanvullende consumentenonderzoek spelen meerdere factoren een rol. Sommige consumenten vinden financieel advies te duur of twijfelen aan de toegevoegde waarde. Anderen hebben vragen over de onafhankelijkheid van adviseurs of weten niet goed bij welke deskundige zij terechtkunnen. Tegelijkertijd blijkt dat persoonlijk maatwerk belangrijk blijft, vooral wanneer mensen ingrijpende financiële beslissingen moeten nemen.
Toenemende behoefte aan fiscale kennis en vermogensplanning
De groeiende vermogensoverdracht brengt ook complexere fiscale en financiële vraagstukken met zich mee. Ouders willen bijvoorbeeld weten hoe zij tijdens hun leven vermogen kunnen overdragen, terwijl erfgenamen inzicht zoeken in de gevolgen van een nalatenschap. Daarbij spelen de schenkbelasting, erfbelasting, vermogensstructuur en de financiële positie van verschillende familieleden een rol.
De AFM verwacht daarom dat financieel adviseurs en vermogensplanners vaker met complexe vraagstukken te maken krijgen. Dat vergroot het belang van gespecialiseerde kennis en samenwerking tussen financieel adviseurs, notarissen en fiscalisten. Ook verandert de doelgroep. Waar vermogensplanning traditioneel vooral gericht was op oudere, vermogende particulieren, zullen naar verwachting steeds meer jongere generaties behoefte krijgen aan passende begeleiding.
Dat deze ontwikkeling nu al zichtbaar is, bleek ook tijdens de Intermediairdag van de Belastingdienst op 3 november 2026 in Venlo. Volgens een verslag van Fiscaal Vanmorgen merken verschillende fiscaal dienstverleners dat klanten vaker vragen stellen over schenken, nalaten en vermogensplanning. Bij administratiekantoor Keent behoort vermogensplanning zelfs tot de onderwerpen waarover klanten momenteel de meeste vragen stellen. Het zijn signalen uit de praktijk die aansluiten bij de verwachtingen van de AFM.
Meer adviesvragen brengen ook risico’s met zich mee
De groeiende vraag naar vermogensplanning biedt mogelijkheden, maar vraagt tegelijkertijd om zorgvuldigheid. De AFM waarschuwt dat toenemende werkdruk kan leiden tot minder maatwerk en onvoldoende aandacht voor de persoonlijke situatie van cliënten. Ook ziet de toezichthouder risico’s bij minder deskundige aanbieders, waaronder zelfbenoemde erfcoaches die zonder voldoende juridische of fiscale kennis adviseren.
Daarnaast vraagt de overdracht van woningvermogen bijzondere aandacht. Familiehypotheken en constructies waarmee ouderen overwaarde vrijmaken, kunnen financiële mogelijkheden vergroten, maar brengen ook risico’s met zich mee. Denk aan hogere schulden, langdurige verplichtingen en onverwachte kosten. De AFM benadrukt daarom het belang van passende dienstverlening, betrouwbare informatie en deskundige begeleiding.
Van vermogensoverdracht naar een groeiende adviespraktijk
De verwachte erfenisgolf raakt daarmee rechtstreeks aan het werk van fiscalisten en belastingadviseurs. Naarmate meer vermogen wordt overgedragen, zullen naar verwachting ook meer vragen ontstaan over schenkingen, nalatenschappen en de fiscale gevolgen daarvan. Bovendien verschuift de aandacht steeds vaker naar het plannen van vermogensoverdracht tijdens het leven, in plaats van uitsluitend het afwikkelen van een erfenis na overlijden.
Voor Nextens onderstrepen deze ontwikkelingen het belang van betrouwbare fiscale kennis en efficiënte ondersteuning bij de aangiftepraktijk. Met de module Schenken en Erven van Nextens kunnen fiscaal professionals aangiften schenk- en erfbelasting verzorgen, bezittingen en schulden specificeren en verschillende testamenten vergelijken. Zo ondersteunt de software de fiscale uitwerking van schenkingen en nalatenschappen, terwijl de adviseur zich kan richten op de persoonlijke afwegingen van cliënten. In combinatie met de professionele schenk- en erfcontent die beschikbaar is in Nextens Tex, ben juist bij een groeiende en complexere vraag naar vermogensplanning verzekerd van deskundigheid en goede ondersteuning.
Jouw klanten ook deskundig kunnen adviseren over vermogensplanning?
