Duizenden belastingplichtigen hebben recentelijk massaal bezwaar gemaakt tegen belastingrente. De kans op succes lijkt echter een stuk kleiner geworden. De advocaat-generaal (AG) bij de Hoge Raad concludeerde namelijk dat 4% belastingrente in de inkomstenbelasting niet strijdig is met het Europees eigendomsrecht. Wat betekent dit voor het massaal bezwaar belastingrente?
Massaal bezwaar belastingrente: stand van zaken
De AG stelt dat het tarief van 4% in de periode 2014–2020 niet disproportioneel is. Volgens hem leidt dit algemene percentage niet tot een buitensporig zware last voor de belastingbetaler. Daardoor lijkt het massaal bezwaar belastingrente in de inkomstenbelasting minder kansrijk op dit punt.
Het oordeel raakt duizenden bezwaren die zijn gebundeld als masaal bezwaar. Bij overname door de Hoge Raad verliest de lijn op Europees eigendomsrecht aan kracht. Dat betekent echter niet dat alle bezwaar wordt afgewezen. In individuele omstandigheden kan nog steeds sprake zijn van strijd met het Europees eigendomsrecht. De vraag blijft dan ook waar nog toetsingsruimte zit?
Toetsingsruimte: wet, AMvB en rechtsbeginselen
Voor 1 juni 2020 volgde het percentage rechtstreeks uit de wet. Rechterlijke toetsing aan algemene rechtsbeginselen is dan beperkt. Sinds 2020 stelt de staatssecretaris het percentage echter bij algemene maatregel van bestuur vast. Dat besluit kan de rechter dus wél toetsen aan beginselen als evenredigheid. Hier kan het massaal bezwaar belastingrente dus nog ruimte vinden. Het onderscheid tussen wettelijke verankering en nadere regelgeving is in deze discussie cruciaal.
Belastingrente in de vpb: een ander speelveld
In de vennootschapsbelasting ligt het accent anders. De vpb-rente is hoger dan die in de inkomstenbelasting. Over de vpb-rente is eerder geconcludeerd dat verhogingen onrechtmatig kunnen zijn als ze niet stroken met het doel van belastingrente: compensatie van werkelijk rentenadeel. Daardoor loopt er ook een massaal bezwaar in de vpb. De impact kan groot zijn, gezien de omvang van de bedragen in die heffing. De uitkomst van dit spoor kan dus afwijken van de inkomstenbelasting.
Wat is belastingrente?
Belastingrente is een vergoeding die de Belastingdienst in rekening brengt of uitkeert als een aanslag te laat wordt opgelegd of betaald. De rente wordt berekend over het bedrag dat te weinig is betaald of te laat is teruggegeven. Het doel is het compenseren van rentenadeel door niet-tijdige betaling of teruggaaf.
Wanneer wordt belastingrente geheven?
De Belastingdienst heft belastingrente bij een naheffingsaanslag en bij te late betaling, bijvoorbeeld bij loonheffingen. Betaal je een aanslag te laat, dan kan ook invorderingsrente lopen. De oorzaak van te laat betalen doet niet ter zake. Het gaat erom dat na een bepaalde datum nog niet het juiste bedrag is aangegeven en betaald.
Wanneer wordt belastingrente vergoed?
Krijg je een teruggaaf, maar wordt die te laat vastgesteld, dan kan de Belastingdienst belastingrente vergoeden. Denk aan een teruggavebeschikking die later komt dan de wettelijke termijnen toelaten.
Belangrijkste kenmerken belastingrente
- De Belastingdienst stelt belastingrente vast bij beschikking.
- Rente kan zowel worden geheven als vergoed.
- Het percentage verschilt per belastingsoort en kan per periode wijzigen.
- Bezwaar tegen het bedrag aan belastingrente is mogelijk.
Kortom: belastingrente is financiële compensatie voor te late betaling of teruggaaf. Het geldt voor te betalen en te ontvangen bedragen. In discussies over massaal bezwaar belastingrente draait het om de redelijkheid van het percentage en de juridische basis daarvan.
Praktische implicaties
Voor de inkomstenbelasting verkleint de conclusie van de AG de kans op succes op het punt van eigendomsrecht. Voor perioden en besluiten die onder een AMvB vallen, blijft evenredigheid een relevant aanknopingspunt. In de vpb kan de discussie over het hogere rentepercentage tot een andere uitkomst leiden. Zodra hier meer over bekend is zullen we daar uiteraard over berichten.
Bezwaar maken tegen een belastingaanslag of beslissing?
Sinds 2025 kan dit ook digitaal.
