We zitten er weer middenin: de transferzomer! Hoe zit het met Sergiño Dest? Houdt Veltman alleen z’n conditie op pijl bij Ajax of speelt er meer? Achter (en soms ook voor) de schermen voeren voetbalmakelaars ondertussen gesprekken met spelers, clubs en bestuurders. Daar is een hoop geld mee gemoeid. Nederlandse profclubs betaalden in het seizoen 2024 en 2025 gezamenlijk maar liefst 67 miljoen euro aan voetbalagenten. Een goede voetbalmakelaar kan er voor zorgen dat een speler met een goed contract bij een nieuwe club terecht komt. Het wereldje van de voetbalmakelaars kent echter ook een schimmigere kant. Ook op fiscaal vlak.
De makelaar als toegangspoort tot de transfermarkt
Recentelijk zag ik op ESPN een discussie over de vraag of een voetballer vandaag de dag nog zonder makelaar kan. De meningen waren verdeeld. Maar wat doet zo’n figuur nou eigenlijk? In essentie onderhandelt hij over over salarissen, tekenbonussen en contractvoorwaarden. Daarnaast brengt hij spelers en clubs bij elkaar.
Voor zijn werk heeft hij inmiddels een FIFA-licentie nodig. Ook moet hij de afspraken met zijn opdrachtgever vastleggen in een vertegenwoordigingsovereenkomst. Voor spelers geldt daarbij in beginsel een maximale looptijd van twee jaar. Dat was vroeger wel anders. Toen kon iedere Jan Doedel voetbalmakelaar worden en was er sprake van een soort wilde westen. Dat is nu gelukkig niet meer. Echter ook nu is er nog vaak van een schimmig spel sprake.
De werkelijke waarde van een makelaar zit hem namelijk niet alleen in zijn onderhandelingsvaardigheden. Het netwerk van de makelaar is minstens zo belangrijk. Of misschien nog wel belangrijker. Wie immers toegang heeft tot veel spelers en clubs, heeft de macht in handen.
Rob Jansen gold lange tijd als het gezicht van de gevestigde Nederlandse makelaarswereld. Mino Raiola begon bij zijn kantoor als vertaler, maar koos later voor een iets directere stijl waarbij hij steevast het onderste uit de kan haalde voor zijn spelers. Spelers liepen met hem weg. De clubs vaak iets minder. Jorge Mendes bouwde vervolgens aan een internationaal netwerk met nog meer invloed. Zo haalde Wolverhampton Wanderers sinds 2016 verspreid over meerdere transferperiodes negentien spelers uit zijn Gestifute-netwerk. Bovendien had clubeigenaar Fosun een belang in het bedrijf van Mendes. De relatie bleef weliswaar binnen de toenmalige regels, maar riep wel vragen op over de zelfstandigheid van de club. En daarmee dus ook over de invloed van Mendes.
Wanneer wordt een makelaarsvergoeding spelersloon
De werk van een makelaar krijgt een fiscale lading zodra een club zijn rekening betaalt. Dat is logisch en hoeft verder ook geen probleem te zijn wanneer de agent aantoonbaar voor de club werkt. Anders wordt het wanneer hij in werkelijkheid de speler vertegenwoordigt.
Dat bleek bij de transfer van Dusan Tadic van FC Twente naar Southampton in 2014. Southampton betaalde een gegarandeerde transfersom van 13 miljoen euro. Rond de overgang sloot FC Twente twee overeenkomsten met makelaarskantoor Friends & Football. Beide overeenkomsten voorzagen in een betaling van 1.852.500 euro. Elk bedrag vertegenwoordigde ongeveer 15 procent van de netto transfersom. Samen zou dus bijna 30 procent van de opbrengst naar het makelaarskantoor gaan. FC Twente meldde slechts één van de twee overeenkomsten bij de KNVB.
Volgens de tweede overeenkomst ontving het kantoor de betaling voor aanvullende werkzaamheden voor FC Twente. De Belastingdienst zag dat anders. Die ging ervan uit dat het bedrag verband hield met een aanspraak van Tadic en daarom tot zijn loon behoorde. FC Twente had daarover geen loonheffingen afgedragen. Van een latere fiscale schikking van 4,4 miljoen euro hield 2,9 miljoen euro verband met de transfer van Tadic.
De KNVB-arbitragecommissie kwam later tot een opvallende conclusie. Volgens de commissie had het makelaarskantoor FC Twente ten onrechte laten geloven dat Tadic alleen aan de transfer zou meewerken als er een extra bedrag beschikbaar kwam. In werkelijkheid zou de makelaar daarmee vooral een hogere eigen vergoeding hebben willen verkrijgen. De commissie vernietigde daarom de tweede overeenkomst. Zij stelde niet vast dat Tadic zelf fiscale fraude had gepleegd.
Juist die verschillende lezingen maken de zaak fiscaal interessant. De naam boven een contract of factuur bepaalt niet automatisch hoe een betaling wordt belast. De fiscus kijkt ook naar de onderhandelingen, onderlinge afspraken en uiteindelijke begunstigde. Wanneer die onderdelen geen eenduidig beeld geven, kan een makelaarscommissie alsnog veranderen in belastbaar spelersloon.
Ook Stefan de Vrij kreeg met iets soortgelijks te maken. Italiaanse clubs betaalden hoge commissies aan zijn voormalige managementkantoor. De Italiaanse fiscus kon die bedragen aanmerken als indirect salaris van de speler. Daardoor kwamen inkomstenbelasting, regionale heffingen en mogelijke boetes in beeld.
Hoe verloopt een Europese transfer fiscaal?
Stel dat een Nederlandse club een Roemeense speler overneemt van een Italiaanse club. De Nederlandse club betaalt een transfersom. De speler ontvangt daarnaast een tekenbonus van 1 miljoen euro. Zijn makelaarskantoor is gevestigd in Zwitserland. De zaakwaarnemer woont zelf in Monaco.
De transfersom gaat normaal gesproken naar de Italiaanse club voor het vrijgeven van de speler. Voor de btw kan dit gelden als een dienst tussen ondernemers. De Nederlandse club moet de btw dan doorgaans zelf berekenen en aangeven. Zij kan deze belasting alleen aftrekken voor zover zij recht heeft op aftrek van voorbelasting.
De tekenbonus vormt in beginsel loon. Dat de speler bij ondertekening nog in Italië woont, sluit Nederlandse heffing niet uit. De bonus houdt namelijk verband met zijn toekomstige werkzaamheden in Nederland. Italië kan als woonland eveneens een heffingsrecht hebben. Het belastingverdrag moet vervolgens voorkomen dat het bedrag volledig dubbel wordt belast.
De makelaarscommissie vraagt om een afzonderlijke beoordeling. Werkt het Zwitserse kantoor voor de Nederlandse club, dan wordt de btw doorgaans naar Nederland verlegd. Werkt het kantoor feitelijk voor de speler, maar betaalt de club de rekening, dan kan de commissie belastbaar loon zijn. Ook kan de club haar recht op btw-aftrek verliezen.
De speler komt in theorie mogelijk in aanmerking voor de expatregeling. Voor profvoetballers geldt echter ook een beoordeling van de schaarste van hun deskundigheid. Wat er op neerkomt dat alleen in hele uitzonderlijke gevallen (PEC Zwolle trekt Lionel Messi aan) de regeling zou kunnen worden toegpast. Voor een gemiddelde voetballer met bijvoorbeeld een aardige veije trap in de benen zal dit niet het geval zijn.
Het contract moet overeenkomen met de werkelijkheid
Fiscale problemen ontstaan vaak niet door de buitenlandse landen in de constructie. Ze ontstaan doordat documenten verschillende verhalen vertellen. De overeenkomst noemt bijvoorbeeld de speler als opdrachtgever, terwijl de factuur naar de club gaat. Of een bonus wordt omschreven als een makelaarsvergoeding. In deze gevallen kunnen er fiscale discrepanties ontstaan.
Ook de boete die Chelsea recent kreeg opgelegd, toont hoe ernstig onduidelijke betalingen kunnen uitpakken. De Engelse voetbalbond legde de club in juli 2026 namelijk een boete van 10 miljoen pond en een voorwaardelijk registratieverbod op wegens overtredingen rond agenten en derden. En ondanks dat et hier geen fiscale uitspraak betrof, kunnen dit soort betalingen echter ook vragen oproepen over loon, btw en aftrekbaarheid. Zowel de clubs, als spelers als makelaars dienen zich hier ter dege van bewust te zijn.
Conclusie
Voetbalmakelaars zijn niet meer weg te denken uit de transfermarkt. Hun netwerk opent deuren, maar kan clubs ook afhankelijk maken. Tegelijkertijd kan een verkeerd verwerkte commissie uitgroeien tot een miljoenennaheffing.
Daarom telt niet alleen wat er op de factuur staat. Vooral de werkelijke opdrachtgever, de verrichte werkzaamheden en de uiteindelijke begunstigde bepalen de fiscale behandeling. Achter iedere grote transfer speelt dus ook een minder zichtbare wedstrijd om loonheffingen, inkomstenbelasting en btw.
Zeker weten hoe het zit met btw en loonbelasting?
